Andrzej Friszke

Historyk specjalizujący się w historii najnowszej, profesor nauk humanistycznych
29.08.1956 Olsztyn

Biografia

Andrzej Friszke urodził się 29 sierpnia 1956 roku w Olsztynie. Jego ojcem był Edmund Friszke, ksiądz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

Ukończył II Liceum Ogólnokształcące im. Gałczyńskiego w Olsztynie, a w 1979 roku studia na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1994 uzyskał stopień doktora nauk historycznych na podstawie pracy Kształtowanie się opozycji przedsolidarnościowej 1968–1980, której promotorem był Tomasz Szarota. W 2000 habilitował się na podstawie książki Życie polityczne emigracji. W 2009 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych. Specjalizuje się w historii najnowszej.

W 1980 został członkiem warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej. W 1981 redaktor w dziale historycznym Tygodnika Solidarność. Pracował także w pismach Głos Wolny Wolność Ubezpieczający. Od 1982 kierownik działu historycznego czasopisma Więź. W latach 1983–1984 przebywał w Wiedniu w ramach stypendium Fundacji im. Johanna Gottfrieda Herdera. Następnie prowadził w Londynie badania nad dziejami rządu polskiego i podziemia w kraju w latach II wojny światowej. Współpracował z wydawnictwami emigracyjnymi, zwłaszcza z Zeszytami Historycznymi.

W 1990 zatrudniony w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Od 1998 wykładowca prowadzący zajęcia także m.in. w Collegium Civitas. Wybierany na członka korespondenta (2013) i członka rzeczywistego (2025) Polskiej Akademii Nauk. W 2020 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności. W 2000 został przewodniczącym zarządu Stowarzyszenia Archiwum Solidarności. Powoływany również w skład kolegium Europejskiego Centrum Solidarności oraz rady Muzeum Historii Polski w Warszawie. Członek Stowarzyszenia Pracowników, Współpracowników i Przyjaciół Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego w Warszawie.

W 1999 z rekomendacji Unii Wolności został powołany w skład Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. W 2007 z ramienia Platformy Obywatelskiej ponownie był kandydatem na to stanowisko, jednak nie został wybrany. W 2011 wszedł w skład nowo powołanej Rady IPN. Organ ten został zniesiony nowelizacją ustawy o IPN w 2016.

W latach 2007–2020 był konsultantem Komisji Historycznej zajmującej się lustracją duchownych Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

Odznaczenia i wyróżnienia: w 2005 Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis; w 2006 Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; w 2011 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.

Wybrane publikacje obejmują m.in. KOR. Ludzie-działania-idee (1983), Życie polityczne Emigracji (1999), Rewolucja Solidarności 1980–1981 (2014) oraz PRL wobec Kościoła. Akta 1970–1978 (2010).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Srebrny Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2005)
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2006)
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2011)
Nagroda im. Jerzego Giedroycia (2001)
Nagroda im. Kazimierza Moczarskiego (2011)

Ciekawostki

W 2025 został członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk.
W 2020 został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności.
W 2017 został członkiem jury Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego.

Udostępnij