Oszustwa podszywające się pod bliskich i pracowników instytucji – jak nie dać się oszukać

Wciąż pojawiają się próby wyłudzeń, w których przestępcy podszywają się pod członków rodziny, urzędników, policjantów, prokuratorów czy pracowników banków. Podszywają się także pod klientów platform i aplikacji sprzedażowych. Metody przestępców ciągle ewoluują, choć cel pozostaje ten sam - zdobyć pieniądze lub wartościowe przedmioty. Mimo licznych apeli i działań profilaktycznych kolejne osoby padają ofiarą oszustw.

W czwartek 28.05.2026 r. do olsztyńskich funkcjonariuszy zgłosiła się 77-letnia mieszkanka miasta. Z relacji wynika, że dzień wcześniej padła ofiarą oszustwa metodą „na osobę najbliższą”. Kiedy seniorka spała, usłyszała dzwonek telefonu. Odebrała, a w słuchawce brzmiał kobiecy głos. Kobieta podawała się za córkę i była wyraźnie pobudzona emocjami, twierdząc, że jest chora i potrzebuje środków na drogie leczenie. Seniorka, która nie miała w domu gotówki, przyznała, że posiada kosztowności, które mogłaby przekazać. Oszuści zgodzili się na takie rozwiązanie. Mężczyzna mający odebrać przedmioty miał być znajomym córki, a sama kobieta miała być ciężko chora. Kiedy „odbierak” zjawił się pod drzwiami, seniorka widziała jego nerwowość i pośpiech, lecz przekazała przygotowane wcześniej kosztowności. Aby uwiarygodnić historię, oszuści kazali jej napisać oświadczenie o przekazaniu wartościowych przedmiotów.

W wyniku zdarzenia mieszkanka Olsztyna straciła kosztowności o łącznej wartości przekraczającej 15 tys. zł.

Tej samej nocy policjanci przyjęli zgłoszenie od 32-letniego mężczyzny, którego odwiedziono przez osobę podającą się za pracownika banku. Rozmowa była prowadzona profesjonalnie, a sprawca przekonywał, że jego działania mają na celu ochronę konta i złożenie wniosku o kredyt. Po pewnym czasie pokrzywdzony przekazał 14,5 tys. zł na konto, które miało być "konto techniczne" używane do przestępstwa. Dopiero po pewnym czasie oszukany skontaktował się z prawdziwym pracownikiem banku, by zweryfikować sytuację.

Podobny przebieg miały rozmowy z dwoma innymi osobami - 60- i 71-latkiem. Oszuści przekonywali, że środki muszą zostać zabezpieczone i przeniesione na bezpieczniejsze konto. W wyniku tego obaj mężczyźni stracili łącznie 24 tys. zł.

Schematy oszustów obejmują między innymi opowieści o problemach finansowych, ostrzeżenia o zagrożeniu dla oszczędności, prośby o natychmiastową pomoc w przypadku rzekomych wypadków lub chorób, a także sugestie udziału w „ważnych” sprawach. Bez względu na wariant, celem jest zmuszenie ofiary do szybkiej decyzji i przekazania pieniędzy, przedmiotów lub wrażliwych danych.

Oszuści mogą żądać wielu informacji: dane osobowe (imię, nazwisko, adres, PESEL, seria i numer dowodu), dane bankowe (numer konta, numer karty, CVV, login i hasło do bankowości online), numer PIN, kody przelewów natychmiastowych, informacje o oszczędnościach, członkach rodziny, a także hasła do kont online. Wykorzystują one silne emocje, takie jak strach i pośpiech, aby uniemożliwić nam spokojne przemyślenie sytuacji. Najskuteczniejszą obroną jest natychmiastowe zakończenie rozmowy - to nie przejaw nieuprzejmości, lecz ostrożność.

W żadnym razie nie podejmuj dyskusji - jeśli rozmowa budzi niepokój, powiedz „Nie rozmawiam przez telefon o takich sprawach” i nie odpowiadaj. Rozłącz się – na telefonie komórkowym wybierz czerwony przycisk zakończenia, a w przypadku telefonu stacjonarnego odłóż słuchawkę. W razie wątpliwości skontaktuj się z bliskimi lub z Policją, dzwoniąc pod numer alarmowy 112, aby potwierdzić, jak postępować. Informacje od oficjalnych instytucji będą tam przekazane w prawidłowy sposób.

Nie podawaj przez telefon PIN-ów, haseł, kodów przelewów natychmiastowych ani danych osobowych ani informacji o kontach. Nie klikaj w linki wysyłane przez inne osoby. Nie podejmuj decyzji finansowych pod wpływem emocji i w trakcie trwającej rozmowy. W razie wątpliwości skonsultuj się z bliskimi lub z instytucją, np. bankiem, korzystając z oficjalnego numeru – nie używaj numerów podanych przez rozmówcę. Szukaj informacji w oficjalnych materiałach lub na stronach internetowych danych instytucji.